Część II: Nadzór nad produktem i zarządzanie nim (POG) – jak sankcje wskazują na nowy kierunek nadzoru

Jednym z najważniejszych i najszybciej rozwijających się obszarów nadzoru w kontekście Dyrektywy IDD jest nadzór nad produktem i zarządzanie nim –  tzw. Product Oversight and Governance (POG).

W dokumencie potwierdzono, że krajowe organy nadzoru przywiązują coraz większą wagę do tego, w jaki sposób ubezpieczyciele i dystrybutorzy projektują, wprowadzają na rynek i monitorują swoje produkty. To nie tylko kwestia zgodności z regulacjami – chodzi tu o fundamentalną zmianę podejścia do ochrony konsumenta. Zgodnie z art. 25 IDD oraz rozporządzeniem delegowanym (UE) 2017/2358, producenci produktów ubezpieczeniowych oraz dystrybutorzy mają obowiązek wdrażania ram POG, które zapewnią, że produkt odpowiada potrzebom odpowiednio zdefiniowanego rynku docelowego, jest cyklicznie przeglądany i dostosowywany w razie potrzeby, a jego sposób dystrybucji nie prowadzi do nadużyć lub błędnych dopasowań produktowych. W 2023 roku liczba sankcji za naruszenia POG była najwyższa w historii obowiązywania IDD. Sankcje dotyczyły zarówno formalnych braków – takich jak brak polityki zatwierdzania produktów, niekompletna dokumentacja czy brak testowania produktu – jak również poważnych naruszeń mających bezpośredni wpływ na klientów. Szczególnie problematyczne były przypadki:

• zbyt ogólnej lub błędnie zidentyfikowanej grupy docelowej,
• niedopasowania kanałów dystrybucji do profilu ryzyka produktu,
• braku przeglądu produktów pod kątem zmieniających się potrzeb klientów,
• braku komunikacji między producentami a dystrybutorami w zakresie przekazywania kluczowych informacji o produktach.

W raporcie EIOPA podkreślono także, że naruszenia POG są coraz częściej traktowane jako sygnał ryzyka systemowego. W związku z tym, wiele organów nadzorczych decyduje się na stosowanie środków administracyjnych przed zastosowaniem grzywien – takich jak ostrzeżenia, zalecenia naprawcze, nakazy wstrzymania sprzedaży lub zakazy dystrybucji konkretnych produktów. Tym samym POG przestaje być jedynie formalnym wymogiem, a staje się istotnym narzędziem zarządzania jakością oferty ubezpieczeniowej. Dodatkowo, wyraźny nacisk na koncentrację na kliencie – tzw. „customer centricity” – staje się dominującym trendem w nadzorze. Organy nadzoru coraz częściej analizują produkty nie tylko pod kątem zgodności z dokumentacją, ale również ich realnej wartości dla klienta, poziomu zrozumiałości i przejrzystości informacji przekazywanych klientowi.

EIOPA wskazuje, że przyszłość nadzoru będzie w dużej mierze zależeć od tego, jak skutecznie podmioty rynku wdrożą wymogi POG w praktyce. Te działania nie powinny być traktowane jako formalność, lecz jako integralny element strategii produktowej, zapewniający długofalową stabilność i reputację instytucji finansowych

W kolejnej publikacji przyjrzymy się najczęściej występującym naruszeniom dotyczącym wymogów rejestracyjnych i organizacyjnych, które pozostają jednym z głównych źródeł interwencji nadzorczych.