Część III: Wymogi rejestracyjne i organizacyjne – fundamenty rynku i najczęściej naruszane przepisy IDD

Kolejnym kluczowym aspektem omawianym w raporcie EIOPA są sankcje wynikające z naruszenia wymogów rejestracyjnych i organizacyjnych. To obszary regulacyjne, które stanowią fundament dla funkcjonowania rynku dystrybucji ubezpieczeń. Obejmują one takie kwestie jak obowiązki rejestracyjne (art. 3 IDD), swobodę świadczenia usług (art. 4), wymogi zawodowe i organizacyjne (art. 10), a także dodatkowe obowiązki organizacyjne (art. 14–16).

Raport EIOPA wskazuje, że to właśnie w tym obszarze najczęściej dochodzi do naruszeń. Tylko w 2023 roku aż 1233 sankcje dotyczyły art. 10 – wymogów organizacyjnych. Jest to rezultat zarówno realnych uchybień po stronie pośredników ubezpieczeniowych, jak i specyfiki niektórych krajowych systemów nadzorczych, które automatyzują procesy sankcyjne w przypadku niedopełnienia obowiązków formalnych, takich jak np. brak odpowiedniego ubezpieczenia zawodowego.

Co istotne, w 2023 roku wzrosła również liczba sankcji dotyczących art. 15 IDD – czyli mechanizmów pozasądowego dochodzenia roszczeń. Naruszenia te wskazują na rosnące znaczenie odpowiedniego zarządzania relacją z klientem nie tylko w aspekcie sprzedażowym, ale również w sytuacjach konfliktowych.

Co więcej, krajowe organy ochrony konkurencji są bardziej proaktywne w zakresie nadzoru i sankcjonowania tych dodatkowych wymogów organizacyjnych, w szczególności w oparciu o wzrost wykorzystania pozasądowych mechanizmów dochodzenia roszczeń w ostatnich latach.

W związku z tym w 2023 r. francuski Rzecznik Ubezpieczonych odnotował wzrost o 26% rozwiązanych sporów sądowych w porównaniu z 2022 r. Ten istotny wzrost tłumaczy się głównie dwoma czynnikami:

• nowymi oczekiwaniami nadzorczymi opracowanymi przez francuski NCA w jego zaleceniach dotyczących zarządzania roszczeniami oraz
• konsultacyjnym finansowym organem publicznym (CCSF), który, co najważniejsze, umożliwia ubezpieczającemu bezpośredni kontakt z Rzecznikiem Ubezpieczonych zaledwie 2 miesiące po wysłaniu pierwszej pisemnej skargi

Warto zaznaczyć, że niektóre naruszenia mają charakter systemowy i mogą wynikać z niewystarczającej wiedzy pośredników o obowiązujących przepisach. Dlatego EIOPA podkreśla konieczność ciągłego doskonalenia standardów edukacyjnych i szkoleń dla uczestników rynku.

Kolejna publikacja poświęcona będzie analizie sankcji dotyczących wymogów informacyjnych oraz zasad prowadzenia działalności – obszarów bezpośrednio powiązanych z relacją z klientem i jakością doradztwa.