Kodeksy, jakich (wciąż) mało

Chyba nikt już nie wyobraża sobie codziennego życia bez udziału sztucznej inteligencji, w tym szczególności bez tzw. modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia (dalej: GPAI). Należą do nich Chat GPT (firmy Open AI), Claude (marki Anthropic), Gemini (należące do Google), DeepSeek – popularny model szczególnie w Chinach oraz Llama (należące do Meta).

Ich powszechne wykorzystanie sprawia, że nie pozostają one poza zainteresowaniem Unii Europejskiej i, co za tym idzie, zakresem regulacji prawnych. Kluczowym aktem prawnym w tym obszarze jest Akt w sprawie sztucznej inteligencji uchwalony w dniu 13 marca 2024 roku (dalej: AI Act).Wskazać wypada tu chociażby na art. 53 tej regulacji, który stanowi o tym, jakim obowiązkom dostawcy modeli GPAI mają sprostać, aby budowa i działanie ich modeli były zgodne z prawem. W ramach art. 53 AI Actu nałożono na nich szereg obowiązków, takich jak choćby:

👉🏻 obowiązek sporządzania dokumentacji technicznej modelu;

👉🏻 obowiązek wprowadzania polityki służącej zapewnieniu zgodności z prawem Unii dotyczącym prawa autorskiego i praw pokrewnych, w szczególności z myślą o identyfikacji i zastosowaniu się, w tym poprzez najnowocześniejsze technologie

👉🏻 oblig publikowania podsumowania treści wykorzystanych do szkolenia modelu.

Ponadto dostawcy GPAI zostali zobowiązani do współpracy z Komisją Europejską oraz krajowymi organami nadzoru w ramach ich działań kontrolnych.

Aby ułatwić dostawcom wykazanie zgodności ich modeli z art. 53 AI Act, Komisja Europejska wdrożyła Code of Practice („Kodeks Dobrych Praktyk”), który ma pełnić rolę kluczowego punktu odniesienia dla podmiotów rozwijających modele AI ogólnego przeznaczenia (GPAI). Dokument ten wspiera zgodność GPAI z AI Actem od 2 sierpnia 2025 roku.

Niezależnie od powyższego, wnikliwszego spojrzenia wymaga również art. 50 aktu w sprawie sztucznej inteligencji nakładający na dostawców i podmioty wdrażające generatywne systemy sztucznej inteligencji konkretne obowiązki mające na celu zapewnienie przejrzystości treści generowanych lub zmanipulowanych przez sztuczną inteligencję. Artykuł 50 AI Act ma za zadanie chronić wobec tych zagrożeń integralność ekosystemu informacyjnego.

I tak, zgodnie z art. 50 AI Act podmioty stosujące systemy takie jak:

👉🏻 generujące obrazy, treści audio lub wideo stanowiące deepfake, oszustwa i manipulacje,

👉🏻 stosujące systemy służące rozpoznawaniu emocji,

👉🏻 lub systemy kategoryzacji biometrycznej

są obowiązane m.in. poinformować osoby fizyczne, wobec których systemy te są stosowane, o fakcie ich stosowania. Obowiązki w zakresie przejrzystości AI, o których mowa powyżej uzupełniają również inne przepisy, takie jak przepisy dotyczące systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka lub modeli sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia.

Tu kolejny raz UE wychodzi naprzeciw temu, aby pomóc organizacjom w wypełnianiu obowiązków z art. 50 AI Act. Urząd ds. Sztucznej Inteligencji procedował opracowywania Kodeksu postępowania w zakresie przejrzystości treści generowanych przez sztuczną inteligencję. Sam Kodeks został opracowany przez niezależnych ekspertów wyznaczonych przez Urząd ds. Sztucznej Inteligencji w ramach pluralistycznego procesu. Pierwsze jego wersje pojawiały się w grudniu 2025 roku a ich konsultacje zakończyły się całkiem niedawno, bo 23 stycznia 2026 r.

Przed nami jeszcze dalszy tok prac nad Kodeksem: publikacja drugiego projektu, rozpoczęcie końcowej rundy redakcyjnej (marzec 2026 r.), posiedzenia grup roboczych (kwiecień 20206 r.) i sesja zamykająca oraz publikacja ostatecznego kodeksu postępowania (maj – czerwiec 2026 r.)

Jeżeli jesteś zainteresowany zweryfikowaniem, czy Twoja organizacja podlega pod AI Act i czy mają do niej zastosowanie ww. Kodeksy dobrych praktyk – zapraszamy do kontaktu. Pomożemy Ci sprawdzić, czy przyjęte rozwiązania stanowią przedmiot regulacji AI Act, a jeśli tak – pomożemy Ci wdrożyć celowane rozwiązania, które nie tylko będą zgodne z aktualnymi wytycznymi i zaleceniami organów nadzorczych UE, ale będą też odpowiadały specyfice działalności Twojej firmy, zapewniając jej bezpieczną przyszłość.