Spory o sztuczną inteligencję trafią do sądu. Nowe przepisy już obowiązują.

Sztuczna inteligencja doczekała się w Polsce odrębnych przepisów dotyczących postępowań sądowych. Od 28 października 2026 r. obowiązują zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, które określają zasady zaskarżania decyzji organu nadzorującego rynek AI. Co to oznacza dla przedsiębiorców korzystających z systemów sztucznej inteligencji?

Nowe przepisy – nowe możliwości odwołania 🔍

Wraz z wejściem w życie kolejnych przepisów ustawy z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, do Kodeksu postępowania cywilnego dodano nowy dział zatytułowany „Postępowanie w sprawach z zakresu sztucznej inteligencji”.

Nowe regulacje są związane z wdrażaniem unijnego AI Act i działalnością Komisji Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (KRiBSI), czyli organu odpowiedzialnego za nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących AI.

Przedsiębiorcy, którzy nie zgodzą się z decyzją Komisji, będą mogli zakwestionować ją przed sądem. Sąd będzie mógł nie tylko uchylić decyzję, ale również ją zmienić w całości lub w części i rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. W przypadku braku podstaw do uwzględnienia odwołania zostanie ono oddalone przez sąd.

Gdzie i w jakim terminie można się odwołać? 🗓️

Sprawy dotyczące odwołań od decyzji Komisji będą rozpoznawane przez Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Przedsiębiorca będzie miał miesiąc od dnia doręczenia mu decyzji na wniesienie odwołania, które należy złożyć do sądu za pośrednictwem Komisji. W przypadku zażaleń na jej postanowienia termin jest znacznie krótszy i wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia.

Odwołanie powinno zawierać konkretne zarzuty, ich uzasadnienie, wskazanie dowodów oraz żądanie uchylenia lub zmiany decyzji. Niedochowanie terminu lub nieusunięcie braków formalnych może skutkować odrzuceniem odwołania.

Co ciekawe, ustawodawca przewidział również możliwość wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu drugiej instancji niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia.

Co z tajemnicą przedsiębiorstwa? 🤔

W sprawach dotyczących sztucznej inteligencji szczególnego znaczenia nabiera ochrona informacji poufnych, takich jak dokumentacja techniczna, informacje dotyczące modeli AI, wykorzystywanych danych czy rozwiązań technologicznych, które mogą mieć istotną wartość gospodarczą i stanowić źródło przewagi konkurencyjnej przedsiębiorcy.

Nowe przepisy przewidują możliwość ograniczenia pozostałym stronom dostępu do materiału dowodowego na mocy postanowienia sądu (od którego nie przysługuje zażalenie), jeżeli jego ujawnienie mogłoby naruszyć tajemnicę przedsiębiorstwa lub inne prawnie chronione tajemnice.

Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca będzie mógł ukryć takie informacje przed organem nadzorczym – ograniczenie dostępu nie dotyczy Komisji.

Co nowe regulacje oznaczają w praktyce? 💻

Nowe regulacje mają przede wszystkim znaczenie dla przedsiębiorców, wobec których Komisja podejmie działania nadzorcze. Zapewniają im możliwość zakwestionowania rozstrzygnięć organu przed niezależnym sądem i określają zasady prowadzenia takiego postępowania.

Ma to szczególne znaczenie dla firm tworzących, dostarczających lub wykorzystujących systemy sztucznej inteligencji, które mogą podlegać kontroli i sankcjom wynikającym z AI Act.

Dla przedsiębiorców najważniejsze są trzy kwestie: możliwość sądowej kontroli decyzji Komisji, stosunkowo krótkie terminy na ich zaskarżenie oraz szczególna ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa w toku postępowania.

Wraz z rozwojem rynku AI i praktyki nadzorczej nowe postępowanie może stać się istotnym instrumentem ochrony praw przedsiębiorców. Warto zatem znać jego podstawowe zasady, zanim pojawi się konieczność zakwestionowania decyzji organu nadzoru.