UOKiK pod lupą – kary dla sektora finansowego | część 3

Droga pożyczka z pakietem usług. Prawie 4 mln zł kary za obchodzenie limitów kosztów kredytu

Prezes UOKiK nałożył karę w wysokości blisko 4 mln zł na firmę pożyczkową za stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Przedsiębiorca uzależniał udzielenie pożyczek od zakupu kosztownych usług dodatkowych, takich jak pakiety medyczne, kursy językowe czy usługi wsparcia prawnego i technicznego. Koszty tych usług były automatycznie doliczane do kwoty pożyczki, co prowadziło do przekraczania ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.

W trzeciej części naszej serii dotyczącej kar nakładanych przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorców z sektora finansowego przyglądamy się praktyce polegającej na oferowaniu pożyczek wraz z kosztownymi pakietami usług dodatkowych. Tym razem zastrzeżenia Urzędu dotyczyły nie tylko sposobu oferowania produktów finansowych, ale również mechanizmu pozwalającego na obchodzenie przepisów ograniczających maksymalne koszty kredytu konsumenckiego.

Pożyczka tylko z dodatkowym pakietem usług? 🤔

Z ustaleń UOKiK wynika, że konsumenci, którzy chcieli uzyskać pożyczkę lub skorzystać z określonych warunków finansowania, musieli jednocześnie wykupić dodatkowe usługi. Obejmowały one m.in. abonamenty medyczne, internetowe kursy językowe oraz pakiety wsparcia prawnego lub technicznego IT, których ceny wynosiły od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych.

Choć usługi te były przedstawiane jako dobrowolne, w praktyce ich zakup stanowił warunek uzyskania finansowania na określonych zasadach. Konsumenci ponosili więc koszty świadczeń, których często nie potrzebowali i z których nie korzystali, wyłącznie po to, aby otrzymać pożyczkę.

Co więcej, przedsiębiorca promował na swojej stronie internetowej oferty obejmujące dodatkowe pakiety jako korzystniejsze od standardowej pożyczki. Wariant bez dodatkowych usług przewidywał niższą kwotę finansowania i wyższą ratę, co mogło sugerować konsumentom, że wybór pożyczki z pakietem jest bardziej opłacalny.

Koszty usług doliczane do kwoty kredytu 💰

Szczególne zastrzeżenia Prezesa UOKiK wzbudził sposób finansowania dodatkowych usług. Ich koszty były automatycznie doliczane do kwoty udzielanej pożyczki, co sztucznie zwiększało całkowitą kwotę kredytu.

Skalę problemu ilustruje jedna ze skarg konsumenckich przytoczonych przez UOKiK. Konsument, który zawarł umowę pożyczki na kwotę 5 000 zł, po odstąpieniu od niej dowiedział się, że kwota kapitału wynosi 7 700 zł. Różnica w wysokości 2 700 zł wynikała z doliczenia kosztu pakietu medycznego, na którego zakup – jak wskazywał konsument – nie wyraził zgody.

Prezes UOKiK uznał, że mechanizm ten prowadził do obchodzenia przepisów ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności regulacji ograniczających wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu.W rzeczywistości bowiem koszty dodatkowych usług, powiązanych z udzieleniem finansowania, były włączane do kwoty kredytu, zamiast być uwzględniane jako jego koszty.

Zaniżone RRSO i myląca prezentacja kosztów 📈

Nieprawidłowości dotyczyły również sposobu prezentowania konsumentom parametrów finansowania.

Przedsiębiorca uwzględniał kredytowane opłaty za dodatkowe usługi w całkowitej kwocie kredytu. W konsekwencji konsumenci otrzymywali nieprawidłowy obraz relacji pomiędzy faktyczną wysokością finansowania a kosztami jego uzyskania.

Prowadziło to również do rażącego zaniżenia Rzeczywistej Rocznej Stopy Oprocentowania (RRSO)prezentowanej w umowach, a tym samym utrudniało konsumentom właściwą ocenę rzeczywistych kosztów pożyczki.

Prawie 4 mln zł kary – jakie wnioski płyną z decyzji? 🔍

Za stosowanie zakwestionowanych praktyk Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę w łącznej wysokości 3 871 000 zł. Decyzja nie jest prawomocna i przysługuje od niej odwołanie do sądu.

Po uprawomocnieniu decyzji przedsiębiorca będzie również zobowiązany do opublikowania informacji o rozstrzygnięciu na swojej stronie internetowej oraz profilu na Facebooku. Komunikaty mają pozostać widoczne dla konsumentów przez trzy miesiące.

Sprawa pokazuje, że oferowanie usług dodatkowych wraz z produktami finansowymi nie może służyć obchodzeniu ustawowych ograniczeń kosztów kredytu.Szczególnie istotne jest prawidłowe kwalifikowanie kosztów świadczeń powiązanych z udzieleniem finansowania oraz rzetelne przedstawianie konsumentom całkowitej kwoty kredytu, jego kosztów i wysokości RRSO.

W kolejnej, ostatniej części serii przyjrzymy się decyzji dotyczącej kredytów wiązanych oraz uprawnień konsumentów wynikających z tego rodzaju umów.