UOKiK pod lupą - kary dla sektora finansowego

Ponad 2,6 mln zł kary za wprowadzanie konsumentów w błąd. Płatny raport warunkiem odroczenia spłaty pożyczki?

Prezes UOKiK nałożył karę w wysokości 2 651 000 zł na pośrednika kredytowego za wprowadzanie konsumentów w błąd co do zasad odraczania spłaty pożyczek. Przedsiębiorca sugerował, że uzyskanie dodatkowego czasu na spłatę zobowiązania wymaga wykupienia płatnego raportu scoringowego. W rzeczywistości raport nie był wymagany przez pożyczkodawców, a jego zakup nie gwarantował odroczenia spłaty.

W drugiej części naszej serii dotyczącej kar nakładanych przez Prezesa UOKiK na przedsiębiorców z sektora finansowego przyglądamy się praktyce zakwestionowanej wobec pośrednika kredytowego będącego właścicielem kilku platform pożyczkowych. Tym razem zastrzeżenia Urzędu dotyczyły sposobu przedstawiania konsumentom możliwości odroczenia terminu spłaty pożyczki oraz pobierania opłat za usługę, która w rzeczywistości nie była niezbędna do skorzystania z takiej możliwości.

Odroczenie spłaty w zamian za płatny raport 📃

Spółka informowała konsumentów mających trudności ze spłatą zobowiązań o możliwości przesunięcia terminu płatności pożyczki o 30 dni. Warunkiem miało być zamówienie płatnego raportu scoringowego, tzw. Raportu FinTech, zawierającego ocenę zdolności kredytowej konsumenta na podstawie informacji pochodzących z różnych baz danych.

W „Profilu Klienta” prezentowano dwie możliwości odroczenia spłaty. Pierwszą był zakup raportu, reklamowany jako rozwiązanie „ekspresowe” i „bez formalności”. Drugą stanowiło ustanowienie poręczenia, które wiązało się z trudnymi do spełnienia warunkami.

Problem polegał na tym, że zakup raportu nie był wymagany przez pożyczkodawców i nie gwarantował przesunięcia terminu spłaty zobowiązania.Konsumenci mogli natomiast ubiegać się o przedłużenie terminu spłaty bez spełniania dodatkowych warunków, a w szczególnych okolicznościach również wnioskować o rozłożenie płatności na raty. O tych możliwościach przedsiębiorca nie informował ich jednak w „Profilu Klienta”.

Dodatkowa opłata i źródło dochodu 💰

Jak wskazał UOKiK, oferowanie płatnego raportu jako sposobu na przedłużenie terminu spłaty rozpoczęło się na początku pandemii COVID-19. Zbiegło się to z wprowadzeniem przepisów ograniczających wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, w tym możliwość pobierania takich opłat przez podmioty powiązane.

W ocenie Urzędu raport scoringowy w rzeczywistości pełnił funkcję dodatkowej opłaty i stanowił istotne źródło dochodu przedsiębiorcy. Spółka sporządziła tysiące odpłatnych raportów, które konsumenci mogli kupować wielokrotnie, również przy kolejnych próbach przesunięcia terminu spłaty.

Konsumenci, nie mając pełnej informacji o dostępnych możliwościach odroczenia spłaty, mogli pozostawać w przekonaniu, że zakup raportu jest konieczny do ubiegania się o przedłużenie terminu płatności.

Dlaczego UOKiK zakwestionował tę praktykę? 🔍

Prezes UOKiK uznał działanie spółki za nieuczciwą praktykę rynkową polegającą na wprowadzaniu konsumentów w błąd.

Istotą naruszenia było stworzenie fałszywego wrażenia, że zamówienie i opłacenie raportu stanowi warunek ubiegania się o odroczenie spłaty pożyczki, mimo że pożyczkodawcy nie stawiali takiego wymagania.

Zdaniem Urzędu, gdyby konsumenci dysponowali pełnymi informacjami o możliwościach przedłużenia terminu spłaty oraz wiedzieli, że zakup raportu nie zapewnia uzyskania odroczenia, mogliby zrezygnować z odpłatnej usługi.

Ponad 2,6 mln zł kary – jakie wnioski płyną z decyzji? 🤔

Za stosowanie zakwestionowanej praktyki Prezes UOKiK nałożył na przedsiębiorcę karę w wysokości 2 651 000 zł. Decyzja nie jest prawomocna i przysługuje od niej odwołanie do sądu. Spółka zaprzestała już stosowania kwestionowanej praktyki.

Sprawa pokazuje, jak istotny jest sposób prezentowania konsumentom usług dodatkowych, szczególnie gdy są one powiązane z możliwością zmiany warunków spłaty zobowiązania.Przedstawianie odpłatnej usługi jako niezbędnego warunku uzyskania określonej korzyści, mimo że w rzeczywistości nie jest ona wymagana, może zostać uznane za praktykę wprowadzającą konsumentów w błąd.

W kolejnej części serii przyjrzymy się decyzji dotyczącej kosztownych pakietów usług dodatkowych oferowanych wraz z pożyczkami. 🗓️